FARALYA (FETHİYE-MUĞLA) FLORASİ ÜZERiNDE GÖZLEMLER
Faralya, Fethiye nın güneyinde, Ölüdeniz in ilerisinde ve Babadağ'ın güney batısın da yer alır. Kelebek vadisi (Ködürümsu limanı) ile Gemile (Kabak) limanı arasında üc mahalleden (Hisar, Kızılcakaya, Kabak) oluşan, denize meyilli yamaçta, orman içinde dağınık bir köydür.
20-23 Nisan tarihleri arasında yörenin florası üzerinde gözlemlerde bulunmak amacıyla bir gezi düzenlendi. Bu gezi sırasın da bölgenin endemik bitkileri, anıt ağaçlar, tibbi ve aromatik bitkiler yönünden zengin olduğu ve çeşitli doğal güzelliklere (orman, deniz, şelale ve sarp kayalık manzaraları gibi) sahip bulunduğu dikkatimizi çekmiştir.
Alandaki gezilerimiz sırasında tespit ettiğimiz bitkilerin listesi aşağıda verilmiştir.
ADIANTACEAE
1.Adiantum Capillus-Veneris L.
2.Chelianthes fragrans (L. fil.) Sw.
ASPIDIACEAE
3.Dryopteris pallida (Bory) Fomin
ASPLENIACEAE
4.Ceterach officinarum DC.
POLYPODIACEAE
5.Polypodium Australe Fe6
SELEGINELLACEAE
6.Seleginella denticulata (L.) Link.
SPERMATOPHYTA
GYMNOSPERMAE
CUPRESSACEAE
7.Cupressus sempervirens L.
8.Juniperus exelsa Bieb.
EPHEDRACEAE
9.Ephedra campylopoda C.A. Mayer
PINACEAE
10.Pinus brutia Ten.
DICOTYLEDONES
ANACARDIACEAE
11.Pistaeia lcntiscus L.
12.Pistacia Lercbinthus L. subsp. tcrcbinthııs
APIACEAE
13.Anethum gravcolens L.
14.Buplcururn anatolieum Hub.-Mor. & Recsc Endernik
15.Daucus carota L.
16.Eryngium maritimurn L.
17.Ferula tingitana L.
18.Lagoecia cuminoides L.
19.Microsciadum minutum (d' Urv.) Briq. Endemik
20.Orlaya daucoides (L.) Greuter
21.Scaligera napiformis (Sprengel) Grande
22.Scandix pecten-veneris L.
23.Tordylium apulum L.
24.Torilis leptophvlla (L.) Rciehb.
APOCINACEAE
25.Nerium oleander L.
ARALIACEAE
26.Hedera helix L.
ARISTOLOCHIACEAE
27.Aristolochia poluninii Davis & Khan Endemik
ASTERACEAE
28.Acthcorhiza bulbosa (L.) Cass. subsp. microecphala Rech. fil.
29.Anthemis cretica L. subsp. albida (Boiss.) Grierson
30.Atractylis cancellata L.
31 B~1lis perennis L.
32.Bellis svlvestris C~r.
33.Calendula arvensis L.
34.Centaurea cyanus L.
35.Centaurea solsititialis L. subsp. pyracantha (Boiss.) Wagenitz
36.Chondrilla juncea L. var. acantholepis (Boiss.) Boiss.
37.Chrysanthemum segetum L.
38.Chrysanthemum coronarium L.
39.Cnicus benedictus L. subsp. benedicttıs
40.Crepis rcuteriana Boiss. subsp. reuteriana
41.Crepis sancta (L.) Babcock
42.Crupina crupirıastrum (Moris) Vis
43.Hedypnois cretica (L.) Dum.-Cours.
44.Heiichrysum orientale (L.) DC.
45.Inula hctcrolepis Boiss.
46.lnula viscosa (L.) Aiton
47.Leornodon tuberosus L.
48.Notobasıs syrıaca (L.) Cass.
49.Phagnalon graceum Boiss.
50.Ptilosternon chamaepeucc (L.) Less.
51.Senecio vernalis Waldst. et Kit.
52.Senecio vulgaris L.
BORAGINACEAE
53.Alkanna rnacrosiphon Boiss.~ Heldr. Endemik
54 Anchusa unduiata L. subsp. hybrica(Ten.) Coutinho
55.Cynogiossum ercticum Miiler
56.Echiurn piantagincum L.
57. Onosma t rutcscens Lam.
BRASSICACEAE
58.Aiyssurn fui~'cscens Sibth. et Sm. subsp. fulvesccns
59.Arabis 'erna (Miii.) Aschers.
60.Biscutella didyma L.
61.Capsciia bursa-pastoris (L.) Medik.
62.Cardaminc gracca L.
63.Clypcoia jontlaspi L.
64.Raphanus raphanistrum L.
65.Sisymbrium officinale (L.) Scop.
66.Thlaspi perfoliatum L.
CACTACEAE
67.Opuntia ficus-indica (L.) MilIer
CAMPANULACEAE
68.Campanula hagieiia Boiss. Endemik
69.Campanula podocarpa Boiss. Endemik
70.Legousia speculum-veneris (L.) Chaix
CAPPARACEAE
71.Cieome iberica DC.
CAPRIFOLIACEAE
72.Lonicera etrusca Santi var.etrusca
CARYOPHYLLACEAE
73.Arenaria pamphylica Boiss. & Heldr. subsp. pamphyiica var. turcica McNeili Endemjk
74.Cerastium iliyricum Ard.
subsp. comatum (Desv.) P. D. Sell & Whitehead
75.Holosteum umbellatum L. var. tenerrimum (Boiss.) Gay.
76.Silenc aegyptiaca (L.) L. fil. subsp. aegyptiaca
77.Silene behen L.
78.Silene dichotoma Ehrh subsp. dichotoma
79.Silene itaiica (L.) Pers.
80.SiIeı~e vtılgaris (Moench) Garcke subsp. vulgaris
81.Stellaria media (L.) C. Persl
CISTACEAE
82.Cistus creticus L.
83.Cistus salviifoiius L.
84.Fumana arabica (L.) Spach var. arabica
85.Tuberaria guttata (L.) Fourr.
CRASSULACEAE
86.Rosularia serrata (L.) Berger
87.Sedum litoreum Guss.
88.Sedum rubens L.
89.Sedum sediforme (Jacq) Pam
90.Umbiiicus erectus DC.
DIPSACACEAE
91.Pterocephalus plumosus (L.) Coulter
92.Scabiosa reuterana Boiss.
ERICACEAE
93.Açbutus andrachne L.
94.Erica manipulifiora Saifsb.
EUPHORBIACEAE
95.Euphorbia characias L. subsp. wulfenii (Hoppe ex W. Koch) A. R.
Smith
96.Euphorbia dendroides L.
97.Euphorbia paralias L.
98.Euphoübia rigida Bieb.
99.Mercurialis annua L.
FABACEAE
100. Aııagyris foetida L.
101. Anthylis tetraphylla L.
102. Astragalus lusitanica Lam. subsp. orientalis Chater & Meikle
103. Biserrula pelecinus
104. Calycotome villosa (Poiret) Link
105. Ceratonia siliqua L.
106. Cerris siliquastrum L. subsp. siliquastrum
107. Colutea cilicica Boiss.& Bal.
108. Coronilla parviflora WiIId.
109. Genista acanthoclada DC.
110. Hymenocarpus circinatus (L.) Savi
111. Lathyrus aphaca L. var. affinis (Guss.) Arc.
112. Medicago coronata (L.) Bart.
113. Medicago minima (L.) Bart. var. minima
114. Medica~o orbicularis (L.) Bart.
115. Medicago rigidula (L.) Ali. var. rigidula
116. Onobrychis caput-galli (L.) Lam.
117. Ononis natrix L. subsp. natrix
118. Pisum sativum L. subsp. elatius (Bieb.) Aschers. & Graebn.
119. Psoralea bituminosa L.
120. Scorpiurus muricatus L. var. subvillosus (L.) Fiori
121. Spartium junceum L.
122. Trifolium angustifolium L. var. angtıstifolium
123. Trifolium campestre Schreb.
124. Trifolium lucanicum Grasp.
125. Trifolium speciosum Willd.
126. Trigonella cariensis Boiss.
127. Trigonella lycica Hub.-Mor. Endemik
128.. Vicia galilaea Plitm. & 4ohary
FAGACEAE
129. Quercus aucheri Jaub & Spach Endemik
130. Quercus coccifera L.
GERANIACEAE
131. Erodium gruinum (L.) L' Herit
132. Geranium lucidum L.
133. Oeranium purpureum Vill.
HPERICACEAE
134.Hypericum avicularıfolium Jaub. 8~ spach subsp. depilatum (Feryn Br Bornm.) Robson var. bourgaei (Boiss.) Robson Endemik
ILLECEBRACEAE
135. Paronchia argentea Lam. var. argentea
136. Acinos rotundifolius Pers.
137.Ballota pseudodictamnus (L.) Bentham subsp. iycia Hub. - Mor. Endemik
138. Lamium moschatunı Miller var. moschatum
139. Lavanduia stoechas L. subsp. stoechas
140. Micromeria myrtifolia Boiss. & Hohen.
141. Origanum onites L.
142. Phlomis lycica D. Don. Endemik
143. Prasium majus L.
144. Salvia fruticosa Miller
145. Salvia ~'iridis L.
146. Satureja thymbra Boiss.
147. Stachys bombycina Boiss. Endemik
148. Teucrium divericatıırn Sieber
149. Teucrium polium L.
150. Thymbra spicata L. var. spicata
LAURACEAE
151. Laurus nobilis L.
MALVACEAE
152. Malva syl~'estris L.
MYRTACEAE
153. Myrtus communis L. subsp. communis
OLEACEAE
154. Olea auropea L. var. sylvestris (Miller) Lehr.
155. Phillyrea Iatifolia L.
OXALIDACEAE
156. Oxalis pes-caprea L.
PAPAVERACEAE
157. Papaver rhoeas L.
PLANTAGINACEAE
158. Plantago afra L.
159. Plantago beliardi Ali.
160. Plantago coüonopus L. subsp. commutata (Guss.) Pilger
PLATANACEAE
161. Plaıanus orientalis L.
PRIMULACEA
162. Anagallis arvensis L. var arvensis
163.Cyclamen graecum Link
RAFFLESIACEAE
164. Cyti nus hypocytinus L. subsp. orientalis Wettst.
RANUNCULACEAE
165.Clematis cirrhosa L.
166.Delphinium staphsagria L.
167.Ranunculus muricatus L.
168.Thaiictrum orientale Boiss.
RHAMNACEAE
169.Palirus sipina-cristi MiIler
170.Rhamnus oleoides L. subsp. graecus (Boiss. & Reut) Holmboe
ROSACEAE
171.Amgydalus graeca Lindiev
172.Aphanes arvensis L.
173.Crateagus monogyna Jaub. subsp. monogyna
174.Rubus sanctus Schreber
175.Sanguisorba minor Scop. subsp. muricata (Spach) Briq.
176.Sarcopoterium spinosum (L.) Spach
RUBIACEAE
177. Asperula brevifolia Vent
178. Sherardia arvensis L.
RUTHACEAE
179. Ruta chalapensis L.
SAXIFRAGACEAE
180. Saxifraga tridactvlites L.
SCROPHULARIACEAE
181.' Linaria chalepensis (L.) Miller var. chalepensıs
182. Parentucellia latifolia (L.) Caruel subsp. latifolia
183. Scrophuiaria peregrina L.
184. Veronica Iycica E. Lehm. Endemik
STYRACACEAE
185. St~rax officiııalis L.
THYMELAEACEAE
186. Daphne gnidoides Jaub. & Spach
187. Daphne sericea VahI
ULMACEAE
188.Ulmus minor Miller subsp. canescens (Melville) Browcz & Zielinsky
URTICACEAE
189. Urtica pilulifera L.
VALERIANACEAE
190. Valeriana dioscoridis Sm.
191. Valerianeila muricata (Stev.) Baxt.
VERBANACEAE
192. Verbena officinalis L.
193. Vitex angus-castus L.
ZYGOPHLLACEAE
194. Tribulus terrestris L.
MONOCOTYLEDONES
ARACEAE
195. Arisarum vulgare Targ.-Tazz. subsp. vulgare
196. Drancunculus vulgaris Schoot
IRIDACEAE
197. Gladiolus anatoiicus (Boiss.) Staff. E ii d e m i k
198. Gynandriris sisyrinchium (L.) Pan.
LILIACEAE
199. Allium amethystinum Tausch
200. Allium junceum Sm. subsp. junceum
201. Allium subhirsutum L.
202. Asparagus acutifolius L.
203. Asphodelus aestivus Brot.
204. Beilevalia trifoliata (Ten.) Kunth
205. Muscari comosum (L.) Miller
206. Muscari marocarpum Sweet
207. Ornithogalum aipigenum Stapf Endemik
208. Ruscus aculeatus L. var. angustifolius Boiss.
209. Smilax aspera L.
210. Urgenia maritima (L.) Baker
ORCHIDACEAE
211. Limodorum abortivum L.
212. Ophyns argolica Fleischm subsp. argolica
214. Ophyris fleischmannii Hayek
POACEAE
215. Briza maxima L.
216. Bromus sterilis L.
217. Chrysopogon gryllus (L.) Trin. subsp. gryllus
218. Dactylis glomerata L. subsp. hispanica (Roth) Nyman
219. Poa bulbosa L.
220. Polypogon maritimis Willd. subsp. maritimus
SONUÇ
Faralya çevresinin floristik zenginliği, bir botanik araştırması için çok kısa olan 3 günde bile dikkat çekici olmuştur. 3 gün süren gezimiz sırasında yukarıda listede verilen 220 bitki türü tespit edilmiştir. İlginç bir durumda bunların bazılarının yöreye özgü endemik türler olmasıdır. Örneğin; Aristolochia poluninii, Ballota pseudodictamnus, Stachys bombycina, Hypericum avicu1arifo1ium subsp. depilatum var. bourgaei, Veronica lycica ... gibi.
Ayrıca bu alanda anıt ağaç özelliği gösteren meşe ve Zeytin ağaçlarına rastlanmıştır. Örneğin; Yurdumuzun Güney batı Anadolu Bölgesine özgü endemik bir ağaç olan Quercus aucheri (Boz Piynar) bu bölgede rekor sayılabilecek bir gövde kalınlığında karşımıza çıkmıştır. Bu ağaç Kabak-Erendağı yolu üzerinde denizden 410 m yükseklikte, bir tarla içinde bulunmaktadır. Boyu 12-15 metre kadar olan bu ağacın çevresi 6. 15 m, taç genişliğide 15 m kadardır. Yaşını tespit edemediğimiz bu meşe ağacının öz kısmında oyuklar oluşmuş bulunmasına rağmen, oldukça sağlıklı görünmektedir. Ayrıca bu ağacın 1-2 km kuzeyinde, yine bir tarla içinde boyu 15-18 m, gövde çevresi . yaklaşık 5 m olan, daha sağlıklı bir fert. daha vardır. Aynı yörede Belen mahallesinin güneyinde bahçelerde yaşlı zeytin ağaçları bulunmaktadır. Bunlardan özellikle iki tanesi yaşlı, burulmuş, oyulmuş ve kardeşlenmiş gövdeleri ile son derece dikkat çekici ağaçlardır. Bunlardan birinin çevresi yaklaşık 9 m, diğerininki 6.9 m' dir. Denizden 300 m yükseklikte olan bu ağaçların boyu 7-8 m olup halen meyve vermektedirler. Ancak yaşlarını tahmin edemedik. Fakat yöre halkı ile yaptığımız konuşmalarda gerek meşe ağaçlarının, gerekse zeytin ağaçlarının genç halini hatırlayan kimse çıkmamıştır.
Bu yöredeki çalışmalarımız sırasında halkın tıbbi ve aromatik bitkileri topladıkları "e bunları satarak para kazandıklarını da tespit
ettik. Örneğin; Defne (Laurus nobilis) yaprakları, Adaçayı (SaIıvia fruticosa) ve Kekik ( Origanum onites) bu amaçla toplanan bitkilerin en önemlileridir.
Yörenin belkide en önemli özelliği bu flora zenginliğini, orman, deniz ve sarp kayalıklar ile birlikte vadi içerilerindeki çok sayıda şelalelerin yarattığı doğal güzellikler tamamlar. Burada kızılçam ormanları sahile kadar inerek denizi kucaklar. Bu güzelliklere Kelebek vadisi (Ködürümsu koyu) ve Gemile (Kabak) koyunun masmavi ve pırıl pırıl deniz manzarası da eklendiğinde yöre gerçek bir doğa cennetidir.
Prof. Dr. Mehmet KOY UNCU Doç. Dr. Hayri DUMAN
Ankara Üni. Ecz. Fak. Gazi Üni. Fen-Ed. Fak. Biv. BöI.
Tandoğan/ANKARA Tekııikokullar/A NKARA
|
